تفاوت زخم وریدی، شریانی و دیابتی چیست؟

پاسخ کوتاه: زخم وریدی بیشتر اطراف قوزک داخلی و همراه ورم و ترشح است؛ زخم شریانی بیشتر روی انگشتان، لبه پا یا نقاط دیستال و همراه سردی و درد ایسکمیک است؛ زخم نوروپاتیک دیابتی اغلب در نقاط پرفشار کف پا و داخل کالوس تشکیل می شود و ممکن است به علت کاهش حس بدون درد باشد. با این حال، همپوشانی شایع است.

این جدول برای آموزش است، نه تشخیص. زخم مختلط وریدی ـ شریانی، زخم دیابتی ایسکمیک و علل دیگری مانند واسکولیت، بدخیمی یا پیودرما می توانند ظاهر متفاوتی داشته باشند.

• ورم ساق و مچ که معمولا با ایستادن تشدید می شود
• تغییر رنگ قهوه ای ناشی از هموسیدرین
• اگزما، خارش، پوسته ریزی یا لیپودرماتواسکلروز
• زخم کم عمق، نامنظم و معمولا مرطوب و پرترشح
• نبض قابل لمس در بیماری صرفا وریدی

• سردی پا، رنگ پریدگی هنگام بالا بردن و قرمزی وابسته هنگام آویزان کردن
• نبض ضعیف یا غایب، پرشدن مویرگی طولانی و پوست براق
• درد ساق هنگام راه رفتن یا درد استراحت و شبانه در موارد پیشرفته
• زخم کم ترشح، نکروز خشک یا لبه مشخص
• رشد کم مو و تغییر ناخن ها؛ این علائم اختصاصی نیستند

• محل روی نقاط تحمل وزن، مانند سر متاتارس ها، شست یا پاشنه
• کالوس اطراف، کف پای خشک و تغییر شکل انگشتان
• کاهش حس با مونوفیلامان؛ بیمار ممکن است درد نداشته باشد
• پای نسبتا گرم و نبض قابل لمس در صورت نبود بیماری شریانی
• خونریزی زیر کالوس، تاول یا افزایش دمای موضعی به عنوان هشدار پیش از زخم

خیر. EWMA تصریح می کند که در صورت شک بالینی، ABI طبیعی نیز ایسکمی را قطعا رد نمی کند. در دیابت و بیماری کلیه، عروق ممکن است غیرقابل فشردن باشند؛ بنابراین فشار انگشت، شکل موج داپلر یا آزمایش های تکمیلی اهمیت پیدا می کنند.

قاعده اصلی: پانسمان باید بر اساس بستر و ترشح انتخاب شود، اما درمان باید علت را هدف بگیرد. درمان یکسان برای سه زخم می تواند بی اثر یا حتی خطرناک باشد.

• زخم خشک منتخب: هیدروژل فقط پس از اطمینان از خون رسانی و با نظر درمانگر
• ترشح متوسط: پانسمان فوم با اندازه و لبه مناسب
• ترشح متوسط تا زیاد یا حفره: آلژینات یا هیدروفایبر در موارد مناسب
• ترشح بسیار زیاد: سوپرجاذب و محافظ پوست اطراف
• بار میکروبی مشکل ساز: پانسمان آنتی میکروبیال هدفمند و زمان محدود، نه برای همه زخم ها

برای تشخیص مسیر درست و انتخاب محصول راهنمایی می خواهید؟

برای مشاوره، عکس استاندارد به همراه محل زخم، مدت ایجاد، بیماری های زمینه ای، درد، دمای پا، وضعیت نبض یا نتایج عروقی، میزان ترشح و محصولات فعلی را آماده کنید. تیم زخمینو می تواند گروه پانسمانی مناسب و گزینه های اقتصادی تر را مقایسه کند؛ اما تشخیص ایسکمی، عفونت عمیق و تجویز فشاردرمانی نیازمند ارزیابی بالینی است.

در علائم اورژانسی، ابتدا با اورژانس یا مرکز درمانی تماس بگیرید؛ خرید محصول اولویت بعدی است.

• تشخیص زخم وریدی فقط به دلیل وجود ورم و شروع فشاردرمانی بدون بررسی عروق
• اطمینان کاذب از خون رسانی صرفا به دلیل ABI ظاهرا طبیعی در بیمار دیابتی
• فرض کم اهمیت بودن زخم دیابتی چون بیمار درد ندارد
• کندن کالوس یا نکروز با ابزار در منزل
• درمان علت شریانی یا فشار کف پا فقط با تعویض برند پانسمان
• مصرف طولانی پانسمان نقره یا آنتی بیوتیک بدون هدف و بازبینی
• نادیده گرفتن زخم غیرمعمول، بزرگ شونده یا مقاوم و تاخیر در ارجاع یا بیوپسی

زخم قوزک پا بیشتر وریدی است یا شریانی؟

زخم بالای قوزک داخلی همراه ورم و تغییر رنگ قهوه ای بیشتر به نفع علت وریدی است؛ اما بیماری شریانی یا زخم مختلط باید با معاینه و ارزیابی عروق بررسی شود.

آیا بالا بردن پا برای همه زخم های ساق مفید است؟

در ادم وریدی معمولا کمک کننده است، اما در ایسکمی شدید ممکن است درد را بیشتر کند. علت زخم باید مشخص شود.

آیا برای زخم وریدی می توان بانداژ فشاری بست؟

فشاردرمانی درمان اصلی زخم وریدی است، اما شدت و روش آن باید پس از ارزیابی خون رسانی و موارد منع توسط فرد آموزش دیده تعیین شود.

آیا زخم شریانی همیشه دردناک است؟

اغلب دردناک است، اما نوروپاتی دیابتی می تواند درد را کاهش دهد. نبود درد، ایسکمی را رد نمی کند.

چرا زخم پای دیابتی درد ندارد؟

نوروپاتی می تواند حس محافظتی را کاهش دهد. زخم بدون درد ممکن است عمیق یا عفونی باشد و باید سریع ارزیابی شود.

آیا از روی عکس می توان نوع زخم را تشخیص داد؟

خیر. عکس محل و ظاهر را نشان می دهد اما نبض، حس، دما، فشار عروقی، عمق واقعی و درد را مشخص نمی کند.

بهترین پانسمان برای این زخم ها چیست؟

پانسمان واحدی برای همه وجود ندارد. انتخاب به ترشح، بستر، عمق، پوست و عفونت بستگی دارد و درمان علت، مانند فشاردرمانی، بازگرداندن جریان خون یا کاهش فشار کف پا، تعیین کننده است.